Adiuwanty to dodatki stosowane łącznie ze środkami ochrony roślin, których zadaniem jest poprawa skuteczności zabiegu. Nie działają samodzielnie na patogeny czy chwasty, lecz modyfikują właściwości cieczy roboczej oraz jej zachowanie na powierzchni roślin. W teorii brzmi to prosto, w praktyce jednak efekty bywają bardzo różne. Stąd częste pytania, czy adiuwant zawsze ma sens i w jakich warunkach faktycznie przynosi wymierne korzyści.
Mechanizmy działania adiuwantów w oprysku
Podstawowym zadaniem adiuwantów jest wpływ na fizykę i chemię cieczy roboczej. Najczęściej spotykane mechanizmy to obniżanie napięcia powierzchniowego, poprawa zwilżania liścia, ograniczanie znoszenia kropel oraz zwiększenie przyczepności preparatu do rośliny. Część substancji ułatwia również przenikanie substancji czynnej przez kutykulę liścia, co ma ogromne znaczenie przy herbicydach nalistnych oraz fungicydach o działaniu układowym.
Warto podkreślić, że adiuwant nie zwiększa dawki substancji aktywnej. Jego rola polega na sprawieniu, że to, co zostało już zastosowane, ma większą szansę dotrzeć do miejsca działania i utrzymać się tam wystarczająco długo.
Kiedy adiuwant realnie zwiększa skuteczność zabiegu?
Największe korzyści z adiuwantów obserwuje się w warunkach utrudnionych. Przykładem są zabiegi wykonywane przy niskiej wilgotności powietrza i podwyższonej temperaturze. W takich sytuacjach krople cieczy szybko odparowują, a dodatek adiuwantu ograniczającego parowanie pozwala substancji czynnej zadziałać skuteczniej.
Adiuwanty są również szczególnie przydatne przy zwalczaniu chwastów o silnie woskowej powierzchni liści, takich jak perz czy chwasty kapustowate. Bez dodatku odpowiedniego preparatu kropla oprysku może spłynąć z liścia, nie pozostawiając wystarczającej ilości środka. Zastosowanie adiuwantu zwiększającego zwilżenie sprawia, że ciecz rozlewa się równomiernie i pozostaje na powierzchni blaszki liściowej.
Znaczenie formulacji środka ochrony roślin przy stosowaniu adiuwantów
Nie każdy środek ochrony roślin reaguje na adiuwant w ten sam sposób. Nowoczesne formulacje często zawierają już dodatki poprawiające stabilność i przyczepność. W takich przypadkach stosowanie kolejnego adiuwantu może nie przynieść zauważalnych efektów, a czasem nawet pogorszyć działanie preparatu.
Szczególną ostrożność należy zachować przy fungicydach kontaktowych. Zbyt silne zwiększenie zwilżenia może prowadzić do nierównomiernego rozmieszczenia substancji czynnej lub jej spływania z liścia. Dlatego zawsze warto sprawdzić zalecenia producenta i nie traktować adiuwantu jako uniwersalnego rozwiązania.
Warunki pogodowe, a sens stosowania adiuwantów
Pogoda jest jednym z najważniejszych czynników decydujących o zasadności użycia adiuwantu. Przy optymalnej temperaturze, umiarkowanej wilgotności i braku wiatru, dobrze dobrany oprysk może zadziałać skutecznie nawet bez dodatków. W takich warunkach różnica po zastosowaniu adiuwantu bywa marginalna.
Z kolei przy silnym nasłonecznieniu, zmiennym wietrze lub ryzyku znoszenia cieczy, adiuwant ograniczający dryf kropel staje się realnym wsparciem. Pozwala on nie tylko poprawić skuteczność, lecz także zmniejszyć straty środka i ryzyko uszkodzenia sąsiednich upraw.
Najczęstsze błędy w stosowaniu adiuwantów
Jednym z powszechnych problemów jest przekonanie, że większa ilość adiuwantu oznacza lepszy efekt. W rzeczywistości nadmiar dodatku może prowadzić do fitotoksyczności, szczególnie w uprawach wrażliwych. Rośliny mogą reagować przypaleniami liści lub zahamowaniem wzrostu, co niweczy potencjalne korzyści zabiegu.
Innym błędem jest stosowanie jednego rodzaju adiuwantu do wszystkich oprysków. Każdy zabieg ma swoją specyfikę, zależną od celu, preparatu oraz warunków polowych. Skuteczna ochrona roślin wymaga świadomego doboru dodatków, a nie działania na zasadzie rutyny.
Adiuwant jako element strategii, a nie cudowny dodatek
W praktyce adiuwanty najlepiej sprawdzają się jako część przemyślanej strategii ochrony roślin. Ich rola polega na optymalizacji zabiegu, a nie na naprawianiu błędów wynikających z nieodpowiedniego terminu oprysku czy źle dobranego środka. Świadomy użytkownik traktuje adiuwant jak narzędzie pomocnicze, które w określonych sytuacjach pozwala wykorzystać pełen potencjał zastosowanego preparatu.
Dopiero połączenie właściwego momentu zabiegu, odpowiedniej techniki oprysku i celowego użycia adiuwantu sprawia, że oprysk rzeczywiście działa lepiej, a dodatkowy koszt przekłada się na realny efekt w polu.
Źródło: www.mojarola.pl
