Seradela siewna (Ornithopus sativus) to roślina motylkowata ceniona w gospodarstwach rolnych jako poplon. Wyróżnia się zdolnością wiązania azotu atmosferycznego, co poprawia żyzność gleby bez konieczności dużego nakładu nawozów mineralnych. Jej system korzeniowy sięga nawet 80–100 cm, dzięki czemu poprawia strukturę gleby i przeciwdziała zaskorupianiu. Roślina dobrze znosi gleby lekkie i ubogie, gdzie inne motylkowate często nie dają satysfakcjonujących plonów. Z tego powodu seradela sprawdza się szczególnie w gospodarstwach na terenach o słabszej klasie ziemi.
Termin siewu seradeli na poplon
Czas siewu seradeli zależy od planowanego wykorzystania. Jeżeli ma ona pełnić rolę poplonu letniego, optymalny termin przypada od końca lipca do połowy sierpnia. Wysiew w tym okresie pozwala na intensywny wzrost roślin przed nadejściem jesieni i wytworzenie dużej masy zielonej, która zostanie przyorana lub wykorzystana jako zielonka.
W przypadku poplonów ozimych seradelę można wysiewać do końca sierpnia. Roślina dobrze znosi lekkie przymrozki, jednak nie jest w pełni zimotrwała. Z tego względu lepiej traktować ją jako poplon przyorywany jesienią niż roślinę pozostawianą na wiosnę. Wysiew zbyt późny, po połowie września, skutkuje słabym wschodem i ograniczonym przyrostem biomasy.
Norma wysiewu – ile wysiać na hektar?
Zalecana norma wysiewu seradeli na poplon wynosi 25–35 kg/ha, przy czym ostateczna ilość zależy od warunków glebowych i przyjętej technologii. Na glebach słabszych warto stosować wyższy wysiew, aby zagwarantować odpowiednie zwarcie łanu i zahamowanie rozwoju chwastów. W warunkach bardziej sprzyjających wystarczy dolna granica, czyli około 25 kg/ha.
W przypadku mieszanek poplonowych, np. z owsem, facelią lub wyką, ilość seradeli zmniejsza się do 15–20 kg/ha. Warto pamiętać, że seradela w mieszankach poprawia wartość paszową zielonki, a jednocześnie wiąże azot, co korzystnie wpływa na roślinę towarzyszącą.
Technika siewu i wymagania glebowe
Nasiona seradeli są drobne, dlatego optymalna głębokość siewu wynosi 1,5–2 cm. Zbyt głębokie umieszczenie w glebie ogranicza wschody, natomiast wysiew powierzchniowy zwiększa ryzyko przesuszenia. Najlepiej stosować siewniki rzędowe, które zapewniają równomierne rozmieszczenie nasion.
Seradela dobrze radzi sobie na glebach lekkich, piaszczystych i kwaśnych, gdzie lucerna czy koniczyna plonują słabo. Odczyn gleby pH 4,5–6,0 jest dla niej odpowiedni, co czyni ją wyjątkową wśród motylkowatych. Należy jednak unikać gleb ciężkich, podmokłych i zasadowych, ponieważ tam jej rozwój jest ograniczony.
Roślina ta nie ma dużych wymagań nawozowych, lecz warto zadbać o dostępność fosforu i potasu, które stymulują rozwój systemu korzeniowego oraz gromadzenie masy zielonej. Z uwagi na zdolność do wiązania azotu nie wymaga nawożenia azotowego, co czyni ją ekonomiczną w uprawie.
Przyorywanie i rola w zmianowaniu
Seradela wysiana na poplon letni daje znaczną ilość zielonej masy, którą można przyorać już jesienią. Jej rozkład jest szybki i nie powoduje nadmiernego wydzielania związków utrudniających kiełkowanie roślin następczych. Dzięki temu doskonale sprawdza się przed zbożami ozimymi oraz jarymi.
Jako poplon pełni funkcję zielonego nawozu, dostarczając do gleby nawet 60–80 kg azotu w czystym składniku na hektar. To realna oszczędność dla gospodarstwa, a jednocześnie poprawa bilansu nawożenia. Wprowadzenie seradeli do płodozmianu ogranicza również rozwój patogenów glebowych i poprawia warunki dla roślin następczych.
Wykorzystanie paszowe
Choć głównym zastosowaniem seradeli w gospodarstwach jest poplon, warto wspomnieć o jej przydatności w żywieniu zwierząt. Zielonka z seradeli charakteryzuje się dobrą smakowitością i wysoką zawartością białka, choć jej plon jest nieco niższy niż w przypadku koniczyny czy lucerny. Może być użytkowana w postaci wypasu, zielonki skarmianej świeżo lub w mieszankach z innymi gatunkami na kiszonkę.
Dzięki temu rolnik zyskuje nie tylko nawóz zielony, ale również paszę wartościową pod względem białkowym. To szczególnie istotne w gospodarstwach nastawionych na produkcję mleka i mięsa, gdzie zapotrzebowanie na białko paszowe jest wysokie.
Zalety i ograniczenia w praktyce rolniczej
Do głównych zalet seradeli jako poplonu należą:
-
zdolność wiązania azotu i poprawa żyzności gleby
-
możliwość uprawy na słabszych stanowiskach
-
krótki okres wegetacji pozwalający na szybkie uzyskanie dużej masy zielonej
-
szybki rozkład materii organicznej i brak ryzyka utrudnienia siewu roślin następczych
Ograniczeniem jest natomiast niska zimotrwałość. Seradela nie sprawdza się jako międzyplon ozimy pozostawiany do wiosny, ponieważ przeważnie wymarza. Należy ją traktować raczej jako poplon letni lub mieszankę wysiewaną do przyorania jesienią.
Rolnicy powinni pamiętać, że seradela, mimo dużych zalet, nie zastąpi całkowicie innych motylkowatych w zmianowaniu. Stanowi jednak cenny element urozmaicający płodozmian i wspierający ekonomię gospodarstwa.
Źródło: www.mojarola.pl
