Prosięta rodzą się z bardzo małym zapasem żelaza, a mleko lochy nie pokrywa ich szybkiego zapotrzebowania. W pierwszych dobach życia tempo wzrostu jest ogromne, objętość krwi rośnie, a bez wsparcia łatwo o anemię. Niedobór osłabia odporność, obniża apetyt i spowalnia przyrosty, co szybko odbija się na całej grupie. Dlatego decyzja o podaniu żelaza nie jest dodatkiem, lecz elementem podstawowej opieki nad miotem.
Najlepszy moment na podanie żelaza prosiętom
Optymalny czas to 2 do 3 dzień życia. W tym oknie prosięta dobrze tolerują zabieg, a jednocześnie zapobiega się spadkowi hemoglobiny. Zbyt wczesne podanie, na przykład w dniu porodu, bywa mniej skuteczne z powodu adaptacji organizmu po urodzeniu. Zbyt późne zwiększa ryzyko, że pierwsze objawy niedoboru już się pojawią. W praktyce hodowlanej utrzymanie stałego terminu dla wszystkich miotów ułatwia organizację i zmniejsza liczbę pomyłek.
Jaką formę żelaza dla prosiąt wybrać?
Najczęściej stosuje się iniekcje domięśniowe z preparatami żelaza dekstranowego. To metoda szybka i przewidywalna. Dawka dobierana jest do masy ciała i zaleceń producenta, a jedno podanie zwykle wystarcza do okresu odsadzania. Alternatywą są preparaty doustne w pastach lub płynach, jednak wymagają powtarzania i dokładnego dopilnowania pobrania. Coraz częściej spotyka się także dodatki do pasz prestarterowych, które wspierają utrzymanie prawidłowego poziomu żelaza po pierwszych tygodniach.
Objawy niedoboru żelaza u prosiąt, których nie wolno lekceważyć
Anemia u prosiąt rozwija się podstępnie. Skóra staje się blada, uszy i pysk tracą intensywny kolor, a zwierzęta szybciej się męczą. Pojawia się apatia i mniejsza chęć do ssania. W zaawansowanych przypadkach dochodzi do duszności i większej podatności na infekcje. Jeśli takie sygnały występują w miocie, warto sprawdzić, czy żelazo zostało podane w odpowiednim czasie i formie.
Bezpieczeństwo i technika podania żelaza
Podając żelazo w zastrzyku, kluczowa jest technika. Nakłucie wykonuje się w mięsień szyi, omijając pośladek, by nie uszkodzić tkanek cennych rzeźniczo. Sprzęt powinien być czysty, a dawka dokładnie odmierzona. Przekroczenie zalecanej ilości nie poprawia efektu, a może prowadzić do reakcji miejscowych. Po zabiegu warto obserwować prosięta przez kilka godzin, zwracając uwagę na zachowanie i miejsce wkłucia.
Rola żywienia lochy i środowiska w zdrowiu prosiąt
Choć żelazo podaje się bezpośrednio prosiętom, kondycja lochy ma znaczenie. Dobrze zbilansowana dieta w okresie ciąży i laktacji wspiera zdrowie miotu i ułatwia start. Czyste legowisko i ograniczenie stresu zmniejszają ryzyko infekcji, które przy niedoborze żelaza przebiegają ciężej. W praktyce najlepsze efekty daje połączenie terminowego podania preparatu z dbałością o dobrostan.
Najczęstsze błędy popełniane w hodowli
Do typowych potknięć należy opóźnianie zabiegu z powodu natłoku pracy lub brak powtarzalności między miotami. Zdarza się także poleganie wyłącznie na preparatach doustnych bez kontroli, czy każde prosię faktycznie je pobrało. Innym problemem jest nieuwzględnianie tempa wzrostu, gdy część miotu wymaga dodatkowego wsparcia. Świadome planowanie i notowanie wykonanych zabiegów pomaga uniknąć strat i utrzymać dobrą kondycję stada przez cały okres odchowu.
Źródło: www.mojarola.pl
