Wytłoki z buraka, znane też jako wysłodki buraczane, to produkt uboczny powstający w czasie produkcji cukru. Choć dla przemysłu cukrowniczego są odpadem, w rolnictwie mają ogromną wartość. To pasza o wysokiej zawartości błonnika, dobrze przyswajalnych węglowodanów i niewielkiej ilości białka. Rolnicy chętnie wykorzystują wysłodki z buraka w żywieniu bydła, koni czy owiec, a coraz częściej pojawia się też pytanie o ich zastosowanie w karmieniu drobiu.
Na co są wysłodki buraczane?
Wysłodki buraczane to przede wszystkim pasza objętościowa dla bydła mlecznego i opasowego. Dzięki dużej zawartości włókna surowego regulują pracę żwacza i wspierają procesy trawienne. Ich wartość energetyczna jest zbliżona do zbóż, ale w przeciwieństwie do nich nie zakwaszają przewodu pokarmowego.
Wytłoki buraczane mogą być podawane w formie świeżej, suszonej albo kiszonej. W gospodarstwach mlecznych zwiększają wydajność krów i poprawiają jakość mleka, ponieważ dostarczają energii bez nadmiernego obciążania organizmu. W chowie koni z kolei stosuje się je jako lekkostrawny dodatek – wysłodki z buraka są bogate w wolno uwalniane węglowodany, które nie powodują gwałtownego wzrostu cukru we krwi.
Jak długo kiszą się wysłodki buraczane?
Proces kiszenia wysłodków buraczanych przebiega podobnie jak w przypadku innych pasz objętościowych. Świeże wytłoki z buraka zawierają dużo wody (nawet 75–80%), dlatego szybko zaczynają fermentować. W dobrze ubitym i szczelnie przykrytym silosie kiszenie trwa zwykle od 6 do 8 tygodni.
Po tym czasie pasza osiąga odpowiednią wartość pokarmową i jest bezpieczna do skarmiania. Co ważne, właściwie zakiszone wysłodki buraczane mogą być przechowywane nawet przez kilka miesięcy, nie tracąc przy tym istotnych składników odżywczych. Trzeba jednak pamiętać o starannym przygotowaniu silosu – dostęp powietrza sprzyja rozwojowi pleśni i psuciu się paszy.
Czy wysłodki buraczane są dobre dla kur?
W przypadku drobiu stosowanie wysłodków z buraka budzi wiele pytań. Teoretycznie można je dodawać do diety kur, ale w bardzo ograniczonych ilościach. Wytłoki buraczane są bogate w błonnik, który dla drobiu jest trudniej przyswajalny. Nadmiar takiej paszy może obniżać efektywność produkcji jaj i pogarszać wykorzystanie innych składników pokarmowych.
Dlatego wysłodki buraczane nie są podstawowym składnikiem diety kur, lecz mogą pełnić rolę dodatku poprawiającego urozmaicenie mieszanki paszowej. Znacznie lepiej sprawdzają się w żywieniu przeżuwaczy, gdzie błonnik odgrywa kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego.
Jak podawać wysłodki buraczane?
Wytłoki buraczane można stosować w kilku formach:
- świeże – prosto z cukrowni, najczęściej zakiszane w silosach,
- suszone – sprasowane granulaty, wygodne w przechowywaniu i dawkowaniu,
- kiszone – najbardziej popularna metoda w dużych gospodarstwach.
W przypadku wysłodków suszonych konieczne jest wcześniejsze namoczenie – zalewa się je wodą i pozostawia na kilka godzin, aż spęcznieją. Dzięki temu są bezpieczniejsze w skarmianiu, szczególnie u koni, gdzie suche granulaty mogłyby powodować problemy z układem pokarmowym.
Dawkowanie zależy od gatunku zwierząt. Krowy mleczne mogą otrzymywać nawet kilka kilogramów suchej masy dziennie, podczas gdy u koni zaleca się 0,5–2 kg na dobę w zależności od masy ciała i rodzaju pracy. Ważne, aby wprowadzanie wysłodków do diety odbywało się stopniowo, aby uniknąć zaburzeń trawiennych.
Ile kosztuje 1 tona wysłodków?
Cena wysłodków buraczanych zależy od formy (świeże, suszone, granulowane) oraz aktualnej sytuacji rynkowej. Świeże wytłoki z buraka prosto z cukrowni są najtańsze, ale wymagają szybkiego wykorzystania lub zakiszenia. Koszt jednej tony to zazwyczaj od 60 do 120 zł.
Wysłodki suszone lub w formie granulatu są droższe, ale łatwiejsze w transporcie i przechowywaniu. Cena waha się od 700 do nawet 1200 zł za tonę w zależności od jakości i producenta. W ostatnich latach zainteresowanie tym produktem rośnie, co sprawia, że jego wartość rynkowa jest coraz wyższa, zwłaszcza w okresach deficytu pasz objętościowych.
Wytłoki z buraka to pasza, która łączy niską cenę świeżego produktu z wysoką wartością odżywczą. Nic dziwnego, że od wielu lat stanowią podstawę żywienia w gospodarstwach mlecznych i opasowych, a coraz częściej sięgają po nie także hodowcy koni i innych zwierząt gospodarskich.
Źródło: www.mojarola.pl
