Łubin jest rośliną bobowatą uprawianą w Polsce przede wszystkim na nasiona, paszę oraz zielony nawóz. Jego kwitnienie przypada zwykle na przełom maja i czerwca oraz kolejne tygodnie lata, jednak dokładny termin zależy od gatunku, odmiany i warunków pogodowych. Dla rolników jest to szczególnie ważny etap rozwoju, ponieważ właśnie wtedy rozpoczyna się proces prowadzący do powstawania strąków. Niedobór wody lub wysokie temperatury mogą zakłócić kwitnienie i ograniczyć późniejszy plon.
Kiedy kwitnie łubin uprawiany na polu?
W polskich warunkach klimatycznych łubin wąskolistny, żółty i biały najczęściej rozpoczynają kwitnienie w czerwcu, chociaż przy sprzyjającej pogodzie pierwsze kwiaty mogą pojawić się już pod koniec maja. Dokładny termin zależy przede wszystkim od daty siewu, przebiegu wiosny oraz właściwości odmiany. Wczesny wysiew pozwala roślinom wykorzystać wilgoć pozimową, natomiast przedłużające się chłody mogą opóźnić wschody i kolejne fazy rozwojowe. W przypadku uprawy na nasiona istotny jest nie tylko początek kwitnienia, lecz także jego długość, ponieważ wpływa ona na warunki zawiązywania strąków.
Kiedy kwitnie łubin wąskolistny?
Łubin wąskolistny (Lupinus angustifolius) należy do najczęściej uprawianych w Polsce gatunków łubinu. Według metodyki Instytutu Ochrony Roślin PIB odmiany rozpoczynają kwitnienie przeciętnie po 56–61 dniach od siewu, choć rzeczywisty przebieg rozwoju zależy od pogody. W doświadczeniach COBORU przeprowadzonych w 2023 roku rośliny najczęściej zakwitały w pierwszej połowie czerwca, a w jednej lokalizacji dopiero 19 czerwca. Oznacza to, że rolnik nie powinien kierować się sztywną datą kalendarzową, lecz obserwować rozwój plantacji.
Kwiaty łubinu wąskolistnego mogą mieć barwę niebieską, fioletową, różową lub białą, zależnie od odmiany. Roślina tworzy kwiatostany na pędzie głównym, a odmiany tradycyjne mogą rozwijać również kwiaty na pędach bocznych. Odmiany samokończące mają bardziej ograniczone rozgałęzianie i zwykle wyróżniają się większą równomiernością dojrzewania. Dobór formy wzrostu ma więc znaczenie nie tylko podczas zbioru, ale także przy ocenie przebiegu kwitnienia.
Kiedy kwitnie łubin żółty i biały?
Łubin żółty (Lupinus luteus) zazwyczaj rozpoczyna kwitnienie nieco później niż łubin wąskolistny. Z danych Instytutu Ochrony Roślin PIB wynika, że w zależności od odmiany następuje to przeciętnie po 62–67 dniach od wysiewu. W doświadczeniach COBORU z 2023 roku większość plantacji zakwitła około połowy czerwca, choć w niektórych lokalizacjach pierwsze kwiaty pojawiły się wcześniej. Charakterystyczne żółte kwiatostany są dobrze widoczne na polu, a ich rozwój poprzedza tworzenie strąków i dojrzewanie nasion.
Łubin biały (Lupinus albus) również kwitnie przede wszystkim w czerwcu, a jego kwiaty mogą utrzymywać się jeszcze w lipcu. W doświadczeniach COBORU z 2023 roku początek kwitnienia tego gatunku odnotowano we wszystkich lokalizacjach w pierwszej dekadzie czerwca. Sama faza trwała od około dwóch tygodni do niemal miesiąca, co pokazuje, jak duże mogą być różnice pomiędzy stanowiskami. Łubin biały ma stosunkowo długi okres wegetacji, a termin jego dojrzewania również może znacznie różnić się między sezonami.
Ile trwa kwitnienie łubinu?
Kwitnienie łubinu polowego trwa najczęściej około dwóch lub trzech tygodni, ale nie należy traktować tego przedziału jako stałej reguły. W doświadczeniach COBORU łubin wąskolistny w 2023 roku kwitł przeważnie do dwóch tygodni, a w niektórych miejscach faza ta zakończyła się jeszcze szybciej. Łubin żółty kwitł zwykle nieco ponad dwa tygodnie, natomiast łubin biały w części lokalizacji zachował kwiaty znacznie dłużej. Różnice wynikają między innymi z warunków atmosferycznych, gatunku oraz sposobu wzrostu poszczególnych odmian.
Co wpływa na termin i intensywność kwitnienia łubinu?
Duże znaczenie ma dostępność wody, ponieważ łubin jest wrażliwy na suszę w okresie tworzenia pąków kwiatowych i zawiązywania strąków. Jeśli niedobór opadów wystąpi właśnie w tej fazie, rośliny mogą zrzucać część kwiatów oraz młodych zawiązków. W rezultacie zmniejsza się liczba strąków, a plon nasion może być niższy mimo prawidłowego rozwoju łanu we wcześniejszych tygodniach. Szczególnie niekorzystne bywa połączenie wysokich temperatur i niedostatecznej wilgotności gleby.
Na przebieg kwitnienia łubinu wpływają termin siewu, właściwości odmiany oraz stan plantacji. Zbyt późny wysiew może przesunąć kolejne fazy rozwojowe, ponieważ rośliny mają mniej czasu na rozwój w korzystnych warunkach wiosennych. Znaczenie ma także dobór gatunku do stanowiska, gdyż łubin żółty, biały i wąskolistny różnią się wymaganiami glebowymi. Rolnik powinien więc obserwować nie tylko liczbę kwiatów, lecz także kondycję liści, wilgotność podłoża i pojawianie się pierwszych strąków.
Kiedy kosić łubin przeznaczony na zielony nawóz?
Łubin wykorzystywany na zielony nawóz nie musi przechodzić całego cyklu rozwojowego aż do wytworzenia dojrzałych nasion. Według zaleceń Polskiego Związku Działkowców odpowiednim momentem na jego ścinanie jest początek kwitnienia, gdy rośliny zgromadziły znaczną ilość azotu. Rozdrobniona masa roślinna może zostać następnie wymieszana z glebą, dostarczając materii organicznej. Termin zabiegu należy jednak dostosować do sposobu uprawy i planowanego siewu rośliny następczej.
Łubin należy do bobowatych, dlatego dzięki współpracy z bakteriami brodawkowymi może wiązać azot atmosferyczny. Jego uprawa stanowi więc element zmianowania, szczególnie na stanowiskach przeznaczonych później pod zboża. Nie oznacza to jednak, że każdy łan trzeba przyorać natychmiast po pojawieniu się pierwszych kwiatów. Jeśli celem uprawy jest zbiór nasion, rośliny muszą pozostać na polu do osiągnięcia odpowiedniej dojrzałości.
Kiedy kwitnie łubin ogrodowy?
Łubin ogrodowy, zwłaszcza łubin trwały (Lupinus polyphyllus) i jego mieszańce, kwitnie zwykle od czerwca do lipca. W przeciwieństwie do jednorocznych gatunków rolniczych wiele odmian ozdobnych jest bylinami, które mogą odrastać i zakwitać przez kolejne sezony. Ich wysokie kwiatostany występują w różnych odcieniach niebieskiego, fioletowego, różowego, czerwonego oraz białego. Rośliny najlepiej kwitną na słonecznych stanowiskach, a odpowiednio przepuszczalna gleba ogranicza problemy związane z nadmiernym uwilgotnieniem korzeni.
Niektóre odmiany ogrodowe mogą powtarzać kwitnienie pod koniec lata, jeżeli po przekwitnięciu usunie się stare kwiatostany. Zabieg ten ogranicza zawiązywanie nasion i może pobudzać roślinę do tworzenia kolejnych pędów kwiatowych. Powtórne kwitnienie nie jest jednak gwarantowane, ponieważ zależy od odmiany, pogody oraz kondycji roślin. W okresach suszy warto zadbać o umiarkowaną wilgotność gleby, szczególnie gdy łubin dopiero rozwija nowe pędy.
Źródła:
https://www.ior.poznan.pl/plik,3958,metodyka-integrowanej-ochrony-lubinow-dla-doradcow-2020-pdf.pdf
https://coboru.gov.pl/Publikacje_COBORU/Wyniki_PDO/WPDO_203_Bobowate_i_soja_2023.pdf
https://pzd.pl/artykuly/21753/135/Warto-wysiewac-nawozy-zielone.html













