Kury chętnie jedzą ziarno, zielonkę i resztki warzyw, jednak nie wszystkie produkty dostarczają im odpowiednich składników odżywczych. Niewłaściwie zbilansowana dieta może prowadzić do niedoborów, osłabienia organizmu oraz pogorszenia nieśności. Szczególnie ważne jest zapewnienie odpowiedniej ilości białka, wapnia, witamin i świeżej wody. Sprawdź, czym najlepiej karmić kury, jakie zboża warto im podawać i których produktów należy bezwzględnie unikać.
Co powinny jeść kury, żeby były zdrowe?
Podstawą żywienia kur powinna być odpowiednio zbilansowana mieszanka paszowa, dostosowana do wieku i kierunku użytkowania ptaków. Kury nioski potrzebują między innymi białka, aminokwasów, tłuszczów, witamin oraz składników mineralnych, które umożliwiają utrzymanie dobrej kondycji i produkcję jaj. Sama pszenica lub kukurydza nie dostarczy wszystkich niezbędnych składników, nawet jeśli ptaki chętnie pobierają takie pożywienie. Prawidłowe żywienie kur powinno więc opierać się na paszy pełnoporcjowej albo mieszance przygotowanej na podstawie prawidłowo opracowanej receptury.
W przydomowym chowie można uzupełniać dietę niewielkimi ilościami zielonki, warzyw i ziarna, ale dodatki nie powinny wypierać paszy podstawowej. Ptaki mogą korzystać również z wybiegu, gdzie znajdują nasiona, owady i młode części roślin. Takie pożywienie urozmaica jadłospis, jednak jego dostępność zmienia się wraz z porą roku. Nie można więc zakładać, że kury utrzymywane na wolnym wybiegu same zaspokoją wszystkie potrzeby żywieniowe.
Jakie jest najzdrowsze ziarno dla kur?
Nie istnieje jeden gatunek zboża, który zapewni kurom wszystkie składniki potrzebne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Pszenica jest dobrym źródłem energii i dostarcza pewnej ilości białka, dlatego często wykorzystuje się ją w mieszankach dla drobiu. Kukurydza zawiera dużo skrobi oraz barwniki karotenoidowe, które mogą wpływać na intensywność zabarwienia żółtek. Owies i jęczmień również mogą stanowić składniki pasz, jednak zawierają więcej włókna i określonych polisacharydów nieskrobiowych, co trzeba uwzględnić podczas bilansowania dawki.
Lepszym rozwiązaniem jest odpowiednio skomponowana mieszanka zbóż niż podawanie jednego rodzaju ziarna przez cały rok. Należy pamiętać, że nawet połączenie pszenicy, kukurydzy i jęczmienia nie zastąpi kompletnej paszy dla niosek, ponieważ może brakować w nim odpowiedniej ilości aminokwasów i składników mineralnych. Jeśli kury otrzymują gotową paszę pełnoporcjową, dodatkowe ziarno powinno stanowić jedynie niewielką część jadłospisu. Według zaleceń University of Maryland Extension można przyjąć orientacyjny limit około 10% dziennego pobrania pokarmu na takie dodatki.
Istotna jest również jakość ziarna, ponieważ niewłaściwe przechowywanie sprzyja rozwojowi pleśni i powstawaniu mikotoksyn. Zboże należy przechowywać w suchym, chłodnym miejscu, chroniąc je przed wilgocią i szkodnikami. Nie powinno mieć zapachu stęchlizny ani widocznych oznak zepsucia. Paszy podejrzanej o skażenie nie należy podawać ptakom, nawet jeśli usunięto z niej najbardziej spleśniałe fragmenty.
Co dać kurom na wzmocnienie?
Jeżeli kury są osłabione, mają nastroszone pióra lub spada ich nieśność, pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie jakości paszy i warunków utrzymania. Takie objawy mogą wynikać z niedoborów pokarmowych, ale również z chorób, pasożytów lub stresu. Nie należy więc zakładać, że wystarczy podanie czosnku, witamin czy innego domowego dodatku, aby poprawić stan ptaków. Przy utrzymujących się objawach konieczna jest konsultacja z lekarzem weterynarii.
Szczególnie ważnym składnikiem diety niosek jest wapń, który uczestniczy w tworzeniu skorupek jaj i utrzymaniu prawidłowej kondycji układu kostnego. Jego niedobór może powodować pogorszenie jakości skorupek, a przy długotrwałych brakach prowadzić do osłabienia kości. Jeśli stosowany system żywienia tego wymaga, kurom można udostępnić odpowiedni dodatek wapniowy, na przykład gruboziarnisty wapień paszowy lub muszle ostryg.
Kury muszą mieć także stały dostęp do czystej wody, ponieważ jej niedobór szybko wpływa na pobieranie paszy i produkcję jaj. Latem zużycie wody rośnie, toteż poidła wymagają częstszej kontroli i uzupełniania. W okresie pierzenia zwiększa się znaczenie odpowiedniego zaopatrzenia organizmu w białko i aminokwasy potrzebne do odbudowy upierzenia. Zamiast samodzielnie zwiększać dawki preparatów witaminowych, lepiej sprawdzić, czy podstawowa pasza odpowiada aktualnym potrzebom stada.
Czego nie wolno dawać kurom?
Przede wszystkim nie należy podawać kurom spleśniałego ziarna, zepsutych resztek jedzenia ani paszy o podejrzanym zapachu. Produkty takie mogą zawierać mikotoksyny lub drobnoustroje powodujące poważne zatrucia, w tym botulizm. Niebezpieczne są również surowe, suche nasiona niektórych roślin strączkowych, zwłaszcza fasoli, ponieważ zawierają substancje antyodżywcze, które wymagają odpowiedniej obróbki termicznej. Kury nie powinny też otrzymywać mocno solonych, przyprawionych i tłustych resztek ludzkich posiłków.
Należy unikać podawania zielonych części ziemniaka oraz zazielenionych lub kiełkujących bulw, które mogą zawierać podwyższone ilości toksycznych glikoalkaloidów. Nie powinno się również wykładać na wybieg roślin opryskanych niedawno środkami ochrony roślin, jeśli nie zostały spełnione odpowiednie wymagania dotyczące ich stosowania. Ostrożność trzeba zachować także przy skoszonej trawie, ponieważ wilgotne, zbite resztki mogą szybko się psuć. Najbezpieczniej podawać świeże, czyste dodatki w niewielkich ilościach i regularnie usuwać niezjedzone pozostałości.
Po czym poznać, że kurom brakuje składników odżywczych?
Niedobory pokarmowe mogą objawiać się spadkiem masy ciała, pogorszeniem wyglądu upierzenia oraz obniżeniem nieśności. U niosek niepokojącym sygnałem są również cienkie, kruche lub zdeformowane skorupki jaj, chociaż przyczyną takich zmian nie zawsze jest niedobór wapnia. Warto zwrócić uwagę na apetyt, sposób poruszania się oraz ogólną aktywność ptaków. Jeśli kilka kur jednocześnie zaczyna wykazywać podobne objawy, należy sprawdzić także stan paszy, poideł i warunki panujące w kurniku.
Przy podejrzeniu problemów żywieniowych nie należy wprowadzać wielu suplementów jednocześnie, ponieważ nadmiar niektórych witamin i minerałów także może być szkodliwy. Znacznie rozsądniej przeanalizować skład stosowanej mieszanki oraz upewnić się, że odpowiada ona wiekowi i użytkowaniu kur. W przypadku młodych ptaków szczególne znaczenie ma unikanie pasz dla dorosłych niosek, ponieważ zawierają one znacznie więcej wapnia, niż potrzebują rosnące kurczęta. Jeśli objawy utrzymują się pomimo prawidłowego żywienia, konieczne jest ustalenie ich rzeczywistej przyczyny z lekarzem weterynarii.
Źródła:
https://poultry.extension.org/articles/feeds-and-feeding-of-poultry/mycotoxins-in-poultry-feed
https://extension.umd.edu/resources
