Przełom czerwca i lipca 2025 roku przyniósł rekordowe upały, z temperaturą sięgającą 35 °C na zewnątrz i silnym naświetleniem rzędu 900 W/m². Warunki te coraz bardziej przypominają klimat południowej Europy, co stawia przed hodowcami ogórków w szklarniach na wełnie mineralnej niełatwe wyzwania. W obiektach cieplarnianych skokowe wahania temperatury, tryby pracy wentylacji czy klimatyzacji często nie nadążają za gwałtownym wzrostem zapotrzebowania roślin na optymalny mikroklimat.
Przełom czerwca i lipca 2025 roku przyniósł rekordowe upały, z temperaturą sięgającą 35 °C na zewnątrz i silnym naświetleniem rzędu 900 W/m². Warunki te coraz bardziej przypominają klimat południowej Europy, co stawia przed hodowcami ogórków w szklarniach na wełnie mineralnej niełatwe wyzwania. W obiektach cieplarnianych skokowe wahania temperatury, tryby pracy wentylacji czy klimatyzacji często nie nadążają za gwałtownym wzrostem zapotrzebowania roślin na optymalny mikroklimat.
W poniższym artykule omawiam trzy kluczowe etapy produkcji ogórka szklarniowego – od chwili posadzenia rozsady, przez przygotowanie mat przed nową uprawą, aż po wysiew nasion – i podaję konkretne wskazówki, jak zminimalizować straty oraz zagrożenia związane z upałami.
Młode rośliny już posadzone w matach – kontrola temperatury i ochrona przed patogenami
Największym ryzykiem dla ogórków zasadzonych w otworach mat wełny mineralnej jest przegrzanie podłoża. Gdy temperatura maty przekroczy 26–27 °C, wzrasta prawdopodobieństwo wystąpienia chorób grzybowych, zwłaszcza infekcji Pythium, które prowadzą do gnicia korzeni i zahamowania wzrostu roślin.
Zalecenia praktyczne:
- Stosowanie środków grzybobójczych
Aplikacja Previcur Energy w systemie nawadniania, zgodnie ze wskazówkami producenta, pozwala skutecznie ograniczyć rozwój patogenów. - Cieniowanie szklarni
Preparaty ograniczające transmisję światła można nanosić ręcznie lub coraz częściej – przy użyciu dronów, zwłaszcza w mniejszych obiektach. Zamknięcie kurtyn cieniujących już przy radiacji 200–250 W/m² (na poziomie 75–90 %) znacznie obniża temperaturę wewnątrz. - Optymalizacja nawadniania
Wydłużone cykle nawadniania (powyżej 200 cc na kroplownik) lub podlewanie nocą pomaga schłodzić maty. Instalacja zaworów spustowych umożliwia błyskawiczną wymianę przegrzanej pożywki na płyn o kontrolowanej temperaturze (około 21 °C).
Przygotowanie mat wełny mineralnej pod nową uprawę
Po cyklu zimowo‑wiosennym, gdy szklarnie przygotowuje się do letnio‑jesiennej uprawy, kluczowe jest właściwe „przygotowanie” mat, które wcześniej służyły np. pomidorom.
Na co zwrócić uwagę?
- Poziom EC (przewodności elektrycznej)
Po zakończeniu uprawy pomidora EC może sięgać nawet 5,0 mS/cm. Przed zasadzeniem ogórków należy obniżyć wartość do około 2,5 mS/cm. Różnica między kostką a matą powinna wynosić ok. 0,5 mS/cm, co ułatwia ekspansję systemu korzeniowego. - Płukanie mat
Płukanie niskim stężeniem pożywki (około 1,5 mS/cm), a następnie dolanie do zalecanego poziomu EC, zapewnia równomierne rozprowadzenie składników pokarmowych. - Podlewanie nocne
W pierwszych dwóch dobach po posadzeniu zaleca się nawadnianie w porach nocnych, przy EC na kroplowniku na poziomie 2,8–3,0 mS/cm, co wspiera zdrowy rozwój ukorzenienia przy niższych temperaturach powietrza.
Siew ogórka w gorących warunkach – minimalizacja ryzyka nieudanych wschodów
Bezpośredni wysiew nasion ogórka do maty w upalne dni może prowadzić do niskiego wskaźnika wschodów i zahamowania wzrostu siewek.
Rekomendacje:
- Optymalna temperatura wschodów
Utrzymanie temperatury na poziomie 25–26 °C sprzyja równomiernemu kiełkowaniu. Jeśli prognozy przewidują wartości powyżej 30 °C, warto odroczyć siew o kilka dni. - Wykorzystanie pomieszczeń kontrolowanych
Przeniesienie procesu kiełkowania do klimatyzowanych i doświetlanych lampami LED o spektrum czerwono‑niebieskim eliminuje ryzyko przegrzania typowego dla lamp sodowych. - Technologia multibloków i przepikowanie
Siew w multiblokach, a następnie pikowanie do mat w szklarni, zmniejsza powierzchnię powierzchni mnożarkowej i umożliwia lepszą kontrolę nad mikroklimatem w obrębie siewek.
W obliczu rosnących upałów i silnej radiacji słonecznej, skuteczne zarządzanie klimatem w szklarniach staje się kluczowym czynnikiem decydującym o wyniku produkcji ogórków na wełnie mineralnej. Odpowiednie stężenie EC, sterowanie systemem nawadniania czy precyzyjne cieniowanie mogą znacząco zredukować straty i zagrożenia chorobowe.
Masz doświadczenia związane z uprawą w skrajnych warunkach? Poszukujesz rozwiązań niestandardowych lub chcesz podzielić się własnymi metodami? Zapraszam do komentowania lub bezpośredniego kontaktu.
Wojciech Wasiak
Rijk Zwaan Polska
w.wasiak@rijkzwaan.pl
***
Artykuł sponsorowany
