Chociaż mogłoby się wydawać, że jest inaczej, hodowla gęsi w Polsce cieszy się bardzo bogatymi tradycjami. Jeżeli zastanawiasz się, czy hodowla gęsi to zajęcie odpowiednie dla Ciebie, poniższy artykuł z pewnością rozwieje wszelkie Twoje wątpliwości.
- Do czego hoduje się gęsi?
- Czy hodowla gęsi jest trudna?
- Jak wygląda hodowla gęsi w Polsce?
- Czy hodowla gęsi się opłaca?
- Ile kosztuje pisklę gęsi?
- Ile gęsi na 1 ha?
- Jak rozpocząć hodowlę gęsi?
Do czego hoduje się gęsi?
Gęsi hodowane są przede wszystkim dla trzech głównych produktów:
- Mięso – jest szczególnie cenione za wysoką jakość, smak oraz niską zawartość cholesterolu. Polska gęś owsiana to produkt chroniony i eksportowany na rynki zagraniczne.
- Puch i pierze – mają zastosowanie w przemyśle tekstylnym, głównie do wyrobu kołder i poduszek.
- Jaja i reprodukcja – gęsi nioski dostarczają jaj do dalszego chowu lub konsumpcji, choć ich produkcja jaj jest znacznie niższa niż kur.
Dodatkowo gęsi mogą być wykorzystywane do wypasu ekologicznego – skutecznie koszą trawę i nie niszczą roślin uprawnych, co czyni je „żywymi kosiarkami”.
Czy hodowla gęsi jest trudna?
Hodowla gęsi nie jest szczególnie trudna, ale wymaga odpowiedniej wiedzy i przestrzegania kilku kluczowych zasad. Gęsi to ptaki silne, odporne na choroby, dobrze przystosowane do warunków polskiego klimatu. Jednak ich utrzymanie wiąże się z zapewnieniem:
- Dostępu do dużej przestrzeni i pastwisk,
- Możliwości kąpieli wodnych (choć niekoniecznie stawu),
- Zróżnicowanej diety – zwłaszcza zielonki,
- Ochrony przed drapieżnikami (np. lisy, kuny),
- Dobrych warunków higienicznych w budynkach.
W porównaniu do kur czy brojlerów, gęsi są mniej podatne na choroby, ale ich dłuższy cykl chowu (ok. 16–20 tygodni) wymaga lepszego planowania pasz i przestrzeni.
Jak wygląda hodowla gęsi w Polsce?
W Polsce funkcjonują zarówno duże fermy gęsi, jak i małe gospodarstwa rodzinne. Kraj należy do największych producentów mięsa gęsiego w Europie, zwłaszcza z regionów kujawsko-pomorskiego i wielkopolskiego. Najpopularniejsze rasy to:
- Biała Kołudzka – dominująca rasa w Polsce, bardzo wydajna mięsnie i puchośnie.
- Pomorska i Kartuska – rasy lokalne, bardziej odporne, ale mniej produkcyjne.
Hodowla może być prowadzona w systemie intensywnym (z ograniczonym dostępem do wybiegów) lub ekstensywnym – z dostępem do pastwisk i naturalnego światła. Polska gęś owsiana to przykład systemu ekologicznego, w którym ostatnie tygodnie chowu opierają się głównie na owsie i wypasie.
Czy hodowla gęsi się opłaca?
Gęsi są gatunkiem drobiu, których hodowla jest relatywnie prosta i tania. Wynika to z faktu, że gęsi mają stosunkowo niskie wymagania pokarmowe, przez co często nazywane są żartobliwie przeżuwaczami wśród drobiu.
W warunkach przydomowych gęsi mają nieograniczony dostęp do użytków zielonych, a w okresie jesienno-zimowym mogą karmione paszami własnymi takimi jak ziarna zbóż, siano, ziemniaki czy buraki pastewne – wynika to z faktu, że gęsi posiadają największą ze wszystkich gatunków drobiu domowego zdolność trawienia włókna surowego. Ponadto hodowla gęsi może być źródłem podwójnego dochodu dla gospodarstwa.
Podstawowym celem hodowli gęsi jest pozyskiwanie wysokiej jakości mięsa. Chociaż gęsina posiada wyjątkowe walory smakowe i zdrowotne, w Polsce wciąż jest bardzo niedocenianym gatunkiem mięsa. Między innymi dlatego, polska hodowla gęsi bazuje przede wszystkim na eksporcie na rynki zagraniczne, a jednym z głównych odbiorców wyprodukowanej w Polsce gęsiny są Niemcy. Mięso z gęsi jest bardzo zdrowie i zalecane jest jako dieta osób chorych na Alzheimera oraz cierpiących na schorzenia dermatologiczne i reumatyczne.
Hodowla gęsi to również źródło najwyższej jakości puchu, a polski eksport może pochwalić się bardzo dużym uznaniem na świecie. Jeżeli chodzi o polską hodowlę gęsi, to w zdecydowanej większości przypadków polega ona na chowie zwierząt w ramach tzw. wolnego wybiegu.
Sprawia to, że puch pozyskiwany z takich hodowli gęsi jest wyrośnięty i czystszy, a przede wszystkim zapewnia lepszą termiczną izolację i jest lżejszy. Puch uzyskiwany z polskiej hodowli gęsi trafia przede wszystkim na bardzo wymagający rynek japoński, a także do Stanów Zjednoczonych, Niemiec oraz na Tajwan.
Ile kosztuje pisklę gęsi?
Ceny piskląt zależą od rasy, wieku i źródła. Średnie ceny to:
- Pisklę jednodniowe Białej Kołudzkiej: 15–20 zł/szt.
- Starsze pisklęta (3–4 tygodnie): 25–35 zł/szt.
- Pisklęta ras lokalnych lub ekologicznych: 20–40 zł/szt.
Zakup z certyfikowanego źródła gwarantuje lepsze zdrowie stada i większe szanse na sukces hodowlany.
Ile gęsi na 1 ha?
Gęsi potrzebują dużo przestrzeni, zwłaszcza w systemie pastwiskowym. Przyjmuje się, że na 1 hektarze dobrej jakości pastwiska można utrzymać od 100 do 250 gęsi, w zależności od intensywności wypasu, jakości roślinności oraz systemu rotacji.
W systemie intensywnym, gdzie ptaki przebywają głównie w budynkach z ograniczonym wybieganiem, zagęszczenie jest większe, ale wtedy niezbędna jest odpowiednia wentylacja, ściółka i reżim sanitarny.
Jak rozpocząć hodowlę gęsi?
Przed rozpoczęciem hodowli gęsi, podstawowym aspektem na jaki należy zwrócić uwagę jest przygotowanie odpowiedniego pomieszczenia inwentarskiego, wyposażenie się w niezbędny sprzęt oraz stworzenie wybiegu i pastwiska dla gęsi.
Odpowiednie środowisko dla ptactwa
Ptactwo najlepiej czuje się w widnych, suchych, dobrze wietrzonych i wysokich pomieszczeniach. Wilgotne budynki z niewielką ilością promieni słonecznych i bez dostępu do świeżego powietrza są narażone na zagrzybienie. To z kolei generuje ryzyko pojawienia się chorób gęsi.
Kiedy i jak kupować pisklęta?
Zaleca się, aby zakup piskląt do hodowli gęsi odbywał się pod koniec okresu lęgowego, czyli w okolicach lipca i sierpnia, kiedy ceny piskląt są najniższe. Zakupione wówczas zwierzęta osiągają wagę ubojową w okolicach listopada i grudnia.
Warto pamiętać, że efektywna hodowla gęsi uzależniona jest także od materiału hodowlanego jakim dysponujemy. Pozyskiwane do gospodarstwa zwierzęta powinny przede wszystkim charakteryzować się dużą żywotnością. Ponadto ważne, aby były pokryte lśniącym puchem i były wolne od chorób, takich jak salmonelloza. Waga zwierząt nie powinna być z kolei mniejsza niż 80 gram.
Przygotowanie odchowalni dla młodych gęsi
Odchowalnia, do której trafią młode gęsi powinna zostać wcześniej zdezynfekowana i zaścielona suchą słomą. Warto, aby odchowalnia była również odpowiednio ogrzana, zwłaszcza jeśli młode gęsi pochodzą z końcówki okresu lęgowego.
Odpowiednie warunki mikroklimatyczne
Optymalne parametry na początkowym etapie hodowli gęsi to temperatura wynosząca około 30 stopni Celsjusza, wilgotność w okolicach 65-75% oraz odpowiednia wentylacja. O tym, czy warunki bytowe są odpowiednie dla zwierząt, świadczy ich zachowanie. Kiedy temperatura w odchowalni jest zbyt niska, zwierzęta skupiają się zbyt mocno. Z kolei w odwrotnych warunkach zaczynają sapać i otwierać dzioby.
Stopniowe wprowadzanie gęsi na wybieg
Przyjmuje się, że młode gęsi powinny pojawiać się na wybiegu w okolicach 10 dnia życia. Organizmy młodych osobników powinny być jednak odpowiednio hartowane. Oznacza to, że początkowo gęsi powinny pojawiać się na zewnątrz na zaledwie kilka godzin. Następnie, po upływie kilku dni, będą mogły spędzać na świeżym powietrzu cały dzień.
Utrzymanie gęsi na otwartych wybiegach
Powyżej 6 tygodnia życia gęsi zaczynają intensywnie porastać pierzem. Przy odpowiednich warunkach pogodowych daje to możliwość hodowli ich pod częściowo odsłoniętymi wiatami. Niezbędne jest, aby zwierzęta pozostające na wybiegu miały stały dostęp do paszy, wody i zielonki. Wielkość wybiegu powinna być dostosowana do ilości gęsi. W początkowym okresie odchowu powinna wynosić minimum 10 m² na jednego ptaka.
Dostęp do paszy i wody
Aby odchów gęsi przebiegał sprawniej i efektywniej, ważne jest równomierne rozmieszczenie karmideł i poideł. Dotyczy to zarówno odchowalni, jak i wybiegów. W hodowli gęsi karmidła mogą być zakupione u renomowanych producentów oferujących wyposażenie budynków inwentarskich lub wykonane samodzielnie z drewnianych desek lub blachy aluminiowej.
Podskubywanie w celu poprawy przyrostów i walorów smakowych mięsa
Ważnym zabiegiem, o którym należy pamiętać w hodowli gęsi jest podskubywanie. Przyczynia się ono do poprawy walorów smakowych mięsa i poprawia przyrosty wagowe.
Prawidłowo przeprowadzony zabieg poskubywania gęsi jest bezbolesny i nieszkodliwy dla zwierząt. Pierwszy zabieg podskubywania zwierząt powinien być uzależniony od ich upierzenia. Zazwyczaj przypada on w okolicach pomiędzy 10 a 13 tygodniem życia.
Dojrzałość piór powinna być sprawdzana brzuchu zwierząt. Jeżeli wyrywają się ciężko lub pojawia się na nich krew, oznacza to, że nie są jeszcze dojrzałe. Nie powinno się skubać piór z grzbietu, skrzydeł, szyi i okolic głowy, a jedynie z brzucha, boków oraz klatki piersiowej.
Gęsi po podskubie mogą przez pierwsze kilka dni być mniej żywotne i osowiałe. Z tego powodu ważne jest, aby zwiększyć w pierwszych dniach po zabiegu udział paszy treściwej w dawce żywieniowej.
Źródło: www.mojarola.pl
