Dobrze przechowywane ziemniaki mogą zachować przydatność do jedzenia przez wiele miesięcy, ale wymagają odpowiednich warunków. Największymi problemami są zbyt wysoka temperatura, światło, nadmierna wilgoć i brak wentylacji. Jeśli bulwy zaczną kiełkować, gnić albo zielenieć, część zapasów może szybko nadawać się do wyrzucenia. Dlatego przed zimą warto odpowiednio przygotować zarówno ziemniaki, jak i miejsce ich składowania.
Jak przechowywać ziemniaki przez zimę?
Najlepiej wybrać chłodne, ciemne i przewiewne miejsce, w którym temperatura przez większą część zimy pozostaje stabilna. W warunkach domowych najczęściej wykorzystuje się piwnicę, spiżarnię, chłodny garaż albo odpowiednio zabezpieczone pomieszczenie gospodarcze.
Bulw nie powinno się przechowywać w szczelnych plastikowych workach. Taki materiał ogranicza wymianę powietrza i może sprzyjać gromadzeniu wilgoci, a to zwiększa ryzyko pleśni oraz gnicia. Lepsze są skrzynki z otworami, worki jutowe, drewniane pojemniki albo inne opakowania umożliwiające wentylację.
Ważne jest również regularne przeglądanie zapasów. Jeden gnijący ziemniak może przyspieszyć psucie się sąsiednich bulw, dlatego uszkodzone egzemplarze warto usuwać od razu.
Jaka temperatura jest najlepsza do przechowywania ziemniaków?
Chłód ogranicza tempo kiełkowania i spowalnia procesy zachodzące w bulwach, ale temperatura nie powinna być zbyt niska. Do długiego przechowywania ziemniaków jadalnych najczęściej sprawdzają się warunki w okolicach kilku stopni powyżej zera.
W praktyce domowej często przyjmuje się zakres około 4–8°C jako rozsądny kompromis. Konkretne wymagania mogą jednak zależeć od odmiany i późniejszego sposobu wykorzystania ziemniaków.
Przy temperaturze wyraźnie wyższej, na przykład kilkunastu stopni, bulwy szybciej tracą wodę i zaczynają kiełkować. Przechowywanie ich przez całą zimę w ogrzewanej kuchni czy mieszkaniu zwykle nie daje więc dobrych rezultatów.
Z drugiej strony ziemniaki nie powinny zamarzać. Mróz uszkadza ich tkanki i może zmienić smak oraz konsystencję.
Dlaczego ziemniaki nie powinny leżeć na świetle?
Dostęp światła może powodować zazielenienie bulw. Zielony kolor jest wynikiem tworzenia chlorofilu i jednocześnie sygnałem, że w ziemniaku mogą zachodzić procesy prowadzące do zwiększenia zawartości glikoalkaloidów, przede wszystkim solaniny i chakoniny.
Takich bulw nie powinno się traktować jak zwykłych ziemniaków przeznaczonych do gotowania. Szczególnie niekorzystne jest połączenie zielonej skórki z gorzkim smakiem lub silnym kiełkowaniem, dlatego miejsce przechowywania powinno być możliwie ciemne. Jeśli ziemniaki stoją w pomieszczeniu, do którego regularnie wpada światło, skrzynkę można osłonić materiałem przepuszczającym powietrze.
Nie warto używać szczelnej folii tylko po to, aby odciąć światło, ponieważ można w ten sposób pogorszyć wentylację.
Czy ziemniaki można trzymać w piwnicy?
Dobrze wentylowana piwnica jest jednym z najlepszych miejsc do przechowywania zapasów, o ile nie jest zbyt wilgotna i nie występują w niej ujemne temperatury.
Przed ułożeniem ziemniaków warto sprawdzić, czy w pomieszczeniu nie ma pleśni, stojącej wody ani miejsc, w których stale skrapla się wilgoć. Nadmiernie mokre otoczenie sprzyja chorobom przechowalniczym.
Dobrze sprawdza się ustawienie skrzynek nie bezpośrednio na zimnej posadzce, lecz na drewnianej palecie albo innym podwyższeniu. Ułatwia to cyrkulację powietrza i ogranicza kontakt pojemnika z wilgotnym podłożem.
Jeżeli piwnica ma okno, ziemniaki powinny być zabezpieczone przed światłem.
Czy przed przechowywaniem trzeba myć ziemniaki?
Bulw przeznaczonych na wielomiesięczne przechowywanie zazwyczaj nie powinno się myć przed schowaniem. Woda zwiększa wilgotność powierzchni i może stworzyć warunki sprzyjające rozwojowi mikroorganizmów.
Lepiej pozostawić ziemniaki suche i jedynie delikatnie usunąć nadmiar ziemi. Mycie można wykonać dopiero bezpośrednio przed gotowaniem lub innym wykorzystaniem.
Jeżeli ziemniaki zostały wykopane z bardzo mokrej gleby, nie należy od razu zamykać ich w pojemnikach. Powinny najpierw obeschnąć w miejscu zabezpieczonym przed słońcem.
Nie oznacza to jednak, że bulwy trzeba długo wystawiać na powietrze lub intensywnie suszyć. Najważniejsze jest usunięcie powierzchniowej wilgoci bez narażania ich na światło.
Które ziemniaki nadają się do przechowywania?
Najlepiej wybierać zdrowe, dojrzałe bulwy z nieuszkodzoną skórką. Przecięcia, pęknięcia, ślady po narzędziach czy duże otarcia mogą stać się miejscem rozwoju zgnilizny.
Już podczas sortowania warto oddzielić ziemniaki przeznaczone do szybkiego wykorzystania od tych, które mają pozostać w zapasie przez kilka miesięcy. Uszkodzone bulwy można zjeść wcześniej, jeśli są nadal zdrowe i nadają się do spożycia.
Do skrzyni nie powinny trafiać ziemniaki miękkie, nadgniłe, mocno zielone ani takie, na których widać niepokojące plamy lub oznaki chorób.
Stan zapasów dobrze jest później sprawdzać co kilka tygodni.
Jak przygotować ziemniaki po wykopaniu?
Świeżo zebrane bulwy potrzebują chwili, aby ich skórka dobrze się ustabilizowała. Jeśli warunki pogodowe i sposób zbioru na to pozwalają, ziemniaki można najpierw pozostawić w suchym, zacienionym i przewiewnym miejscu.
Nie powinny jednak leżeć w pełnym słońcu. Nawet stosunkowo krótka, powtarzająca się ekspozycja na światło może sprzyjać zazielenieniu.
Po wstępnym przeschnięciu ziemniaki trzeba posortować. Warto usunąć resztki łętów, kamienie i mocno oblepiającą ziemię, ale nie należy intensywnie szorować skórki.
Im mniej uszkodzeń mechanicznych powstanie podczas zbioru i sortowania, tym większa szansa na długie przechowywanie.
Czy ziemniaki można przechowywać w workach?
Worek nie jest złym rozwiązaniem, jeśli pozwala na swobodny przepływ powietrza. Tradycyjne worki jutowe czy inne przewiewne materiały mogą sprawdzić się znacznie lepiej niż szczelne opakowania foliowe.
Nie należy jednak układać bardzo dużej ilości bulw w jednym ciasno wypełnionym worku. Ziemniaki znajdujące się głęboko w środku mają wtedy gorszą wentylację, a ewentualne ognisko gnicia może pozostać długo niezauważone.
W gospodarstwie domowym praktyczniejsze bywają mniejsze skrzynki ustawione w kilku warstwach z zachowaniem przestrzeni do przepływu powietrza. Takie rozwiązanie ułatwia również regularne kontrolowanie stanu bulw.
Czy ziemniaki można przechowywać na balkonie?
Jesienią chłodny balkon może wydawać się dobrym miejscem, ale zimą pojawia się ryzyko przemarzania. Przy dłuższych spadkach temperatury poniżej zera nawet dobrze osłonięty pojemnik może nie zapewnić wystarczającej ochrony.
Na balkonie występują również duże wahania temperatury. W słoneczny dzień zamknięta skrzynia może mocno się nagrzewać, a nocą szybko się wychładzać.
Jeżeli ktoś nie ma innego miejsca, potrzebny jest dobrze izolowany pojemnik i regularna kontrola temperatury. Przy silnych mrozach bezpieczniej przenieść zapasy do chłodnego pomieszczenia, w którym nie zamarzną.
Zwykła skrzynka stojąca przez całą zimę na otwartym balkonie może być zbyt ryzykownym rozwiązaniem.
Czy ziemniaki można trzymać w lodówce?
Lodówka nie jest idealnym miejscem do przechowywania dużej ilości ziemniaków przez długi czas. Przy niskiej temperaturze część skrobi może przekształcać się w cukry, co wpływa na smak i sposób zachowania bulw podczas obróbki termicznej.
Ma to znaczenie szczególnie podczas smażenia i pieczenia w wysokiej temperaturze. Większa zawartość cukrów redukujących może sprzyjać intensywniejszemu brązowieniu i powstawaniu większej ilości akrylamidu.
Jeżeli ziemniaki przez krótki czas znajdują się w chłodziarce, nie oznacza to automatycznie, że trzeba je wyrzucić. Do długiego magazynowania lepiej jednak znaleźć chłodne miejsce o temperaturze nieco wyższej niż typowa temperatura wewnątrz lodówki.
Znacznie łatwiej przechować w ten sposób także większy zapas.
Dlaczego ziemniaki kiełkują podczas przechowywania?
Bulwa jest żywym organem rośliny, dlatego po okresie spoczynku może zacząć tworzyć kiełki. Proces przyspiesza przede wszystkim zbyt wysoka temperatura oraz długi okres magazynowania.
Pierwszym działaniem powinno być sprawdzenie warunków w pomieszczeniu. Jeżeli jest tam około 12–15°C lub więcej, ziemniaki będą zazwyczaj kiełkować szybciej niż w chłodniejszym miejscu.
Pojedyncze niewielkie kiełki nie zawsze oznaczają, że cała bulwa nadaje się do wyrzucenia. Trzeba jednak dokładnie ocenić jej stan, usunąć kiełki oraz zwrócić uwagę na zazielenienie, miękkość i gorzki smak.
Mocno skiełkowane, pomarszczone i zielone bulwy najlepiej wyeliminować z zapasów.
Czy można przechowywać ziemniaki razem z cebulą?
Choć cebula i ziemniaki często trafiają do tej samej spiżarni, lepiej nie trzymać ich w jednej skrzynce. Oba produkty mają nieco inne wymagania dotyczące warunków przechowywania, a wspólne składowanie może przyspieszać pogorszenie ich jakości.
Cebula preferuje przede wszystkim suche i przewiewne warunki. Ziemniaki wymagają natomiast ciemności i stosunkowo wysokiej wilgotności powietrza, która ogranicza nadmierne wysychanie bulw.
Najrozsądniej przeznaczyć dla nich oddzielne pojemniki, nawet jeśli znajdują się w tym samym pomieszczeniu.
Pozwala to również łatwiej kontrolować stan każdego rodzaju warzyw.
Jak zapobiegać gniciu ziemniaków?
Najważniejsza jest selekcja przed magazynowaniem. Do długiego przechowywania nie powinny trafiać bulwy noszące oznaki choroby, silnie uszkodzone czy wilgotne.
Kolejnym elementem jest wentylacja. Powietrze musi mieć możliwość przepływania pomiędzy ziemniakami, dlatego szczelne wiadra i worki z folii nie są najlepszym wyborem.
Nie należy również przepełniać skrzyń ani dociskać bulw ciężkimi przedmiotami. Uszkodzona skórka zwiększa podatność na psucie.
Jeżeli podczas kontroli pojawi się nieprzyjemny zapach, mokre plamy albo miękkie bulwy, zapas trzeba jak najszybciej przejrzeć i usunąć zepsute egzemplarze.
Jak długo można przechowywać ziemniaki?
Nie ma jednej daty przydatności dla wszystkich ziemniaków. Duże znaczenie mają odmiana, termin zbioru, stan bulw i warunki magazynowania.
Późne odmiany przeznaczone do przechowywania mogą w odpowiednich warunkach zachować dobrą jakość przez wiele miesięcy. Młode ziemniaki mają delikatniejszą skórkę i nie nadają się do tak długiego składowania.
W trakcie zimy warto obserwować przede wszystkim twardość bulw, kiełkowanie, zapach oraz pojawianie się plam. Ziemniak stopniowo tracący wodę może być pomarszczony, natomiast mokra, miękka struktura często wskazuje na psucie.
Najlepsze efekty daje więc nie samo schowanie worka jesienią, lecz regularna kontrola całego zapasu. Chłodne i ciemne pomieszczenie, dobra wentylacja oraz szybkie usuwanie uszkodzonych bulw mogą sprawić, że ziemniaki pozostaną przydatne do wykorzystania aż do późnej zimy, a w sprzyjających warunkach nawet dłużej.
Źródło: www.mojarola.pl
