mszyca zbożowa
fot. Mateusz Szczepaniak

Przy oględzinach pola na początku października, warto zwrócić uwagę czy na siewkach zbóż ozimych nie żerują mszyce zbożowe.

Mszyca zbożowa (Sitobion avenae) żyje bez zmiany żywiciela (gatunek jednodomny). Długość jej ciała waha się w granicach 2,0-3,0 mm. Odwłok jest koloru żółto zielonego z ciemnymi syfonami i odnóżami. Zimuje na trawach, resztkach pożniwnych, oziminach czy samosiewach. W okresie kłoszenia zbóż występuje przede wszystkim w górnych partiach (gł. kłosy) rośliny, powodując zmniejszenie plonu.

Mszyca zbożowa może szkodzić uprawom w sposób bezpośredni lub pośredni. Pierwsza szkodliwość polega na wysysaniu soków z tkanek roślinnych, prowadząc do osłabienia, a w niektórych przypadkach do obumierania rośliny.

Pośrednia szkodliwość polega na przenoszeniu przez te owady choroby wirusowej – żółtej karłowatości jęczmienia (BYDV). Na zarażenie wirusem rośliny narażone są przez cały okres wegetacyjny. Jednakże najgroźniejsze są infekcje jesienne (pierwotne), ze względu na długi czas infekcji, powodujący wzrost koncentracji wirusa w roślinie.

Zainfekowane rośliny posiadają czerwono-pomarańczowe przebarwienia na liściach, które widoczne się dopiero na wiosnę. Ponadto, towarzyszy im spowolnienie wzrostu czy silne krzewienie. Dodatkowo wirus BYDV zmniejsza liczbę ziaren w kłosie oraz wpływa negatywnie na ich jakość i masę.

Działanie profilaktyczne ochrony zbóż ozimych przed atakiem mszyc zbożowych powinno opierać się na zaprawianiu nasion przed wysiewem, przeprowadzeniu szybkiej podorywki, prawidłowym płodozmianie czy usuwaniu roślin na których żerują szkodniki. Warto także zastosować izolację przestrzenną od upraw kukurydzy.

Chemiczne zwalczanie mszyc należy zastosować po przekroczeniu progu ekonomicznej szkodliwości. Oznacza to, że w 100 losowo wybranych kłosach stwierdzono średnio 5 sztuk mszyc. Przy wyborze środka owadobójczego należy zwrócić uwagę na temperaturę w jakiej dany środek jest najlepszy. Gdy temperatura powietrza wynosi poniżej 20 stopni Celcjusza, mszyca zbożowa powinna być zwalczana pyretroidami natomiast w wyższych zakresach lepiej sprawdzą się fosforoorganiczne preparaty.

Moja Rola