pszenica ozima
fot. Krzysztof Przepióra

Ze względu na wszechstronność wykorzystania ziarna oraz najwyższy potencjał plonowania, pszenica ozima (Triticum sp.) jest zbożem, które posiada bardzo istotne znaczenie gospodarcze. W ostatnich latach powierzchnia uprawy tego zboża bardzo się zwiększyła i w bieżącym roku wyniosła 7,2 miliona hektara – informuje Główny Urząd Statystyczny.

Pszenica jako roślina charakteryzująca się wysokimi wymaganiami glebowymi potrzebuje dobrych stanowisk, stąd też powinna być wysiewana na najlepszych polach. Równie istotna jest ochrona przed złymi warunkami środowiskowymi oraz chorobami, na które jest podatna. Mogą one bowiem przyczynić się do znacznego spadku plonowania.

Pszenica jest w stanie wykształcić wysoki plon, kiedy zostaje zachowana równowaga pomiędzy warunkami glebowymi oraz klimatycznymi. Wystarczy zbyt późny termin siewu, zbyt mała lub duża ilość opadów, niedobory pierwiastków (wapnia, fosforu, potasu, magnezu, manganu, glinu), niewłaściwie wykonane zabiegi agrotechniczne, nieuregulowane pH w granicach 5,3 – 7,5, czy mało odporna na choroby odmiana, aby plantacja została zaatakowana przez agrofagi i fitofagi jeszcze jesienią.

Z kolei niskie temperatury w okresie zimowym i brak wystarczającej pokrywy śnieżnej mogą przyczynić się do wymarzania roślin, jeśli nie posiadają one odpowiednio uwydatnionej cechy mrozoodporności.

O prawidłowym zimowaniu pszenicy ozimej decydować może kilka czynników. Aby plantacja nie miała problemów z przezimowaniem, konieczny jest wybór właściwej odmiany (najlepiej mrozoodpornej oraz odpornej na atak ze strony szkodników i patogenów grzybowych), przeprowadzenie siewu w odpowiednim terminie (w zależności od regionu Polski oscyluje on w przedziale 15 września – 15 października), a także odpowiednie nawożenie i zastosowanie środków ochrony roślin.

Warto mieć na uwadze, że wiele chorób może atakować plantacje już w okresie jesiennym. W czasie zimy ewentualne obumarcie roślin może być spowodowane wcześniejszą ingerencją m.in. mączniaka ozimego, pleśni śniegowej, pałecznicy zbóż i traw.

Do tego dochodzą też czynniki klimatyczne, takie jak długoterminowe lokalne podtopienia pojawiające się w wyniku jesiennych deszczy oraz wiosennych roztopów.

Na kondycję plantacji rzutować może także zbyt duże i niekontrolowane jesienią zachwaszczenie oraz brak lub nieodpowiednie nawożenie roślin zarówno przed siewem, jak i po wschodach.

Brak regularnej kontroli plantacji może przyczynić się do mocno zredukowanej obsady docelowej, dlatego w celu uzyskania satysfakcjonujących wyników ekonomicznych, konieczne jest regularne monitorowanie plantacji.

Moja Rola