Zbliżający się poród u lochy zwykle daje kilka wyraźnych sygnałów, ale nie wszystkie pojawiają się u każdej sztuki w tym samym czasie. Najlepiej obserwować jednocześnie zachowanie zwierzęcia, wygląd sromu, wymienia oraz apetyt. Im bliżej porodu, tym większe znaczenie ma częstsza kontrola lochy i odpowiednie przygotowanie kojca porodowego.
Kiedy można spodziewać się porodu u lochy?
Ciąża u świni trwa średnio około 114 dni, co często zapamiętuje się jako 3 miesiące, 3 tygodnie i 3 dni. W praktyce poród może rozpocząć się nieco wcześniej lub później, dlatego nie należy opierać się wyłącznie na jednej dacie.
Jeżeli znany jest termin krycia lub inseminacji, warto wcześniej wyliczyć orientacyjny dzień oproszenia i na kilka dni przed nim rozpocząć uważniejszą obserwację. Pozwala to wychwycić zmiany, które mogą wskazywać, że poród jest już blisko.
U niektórych loch objawy są bardzo wyraźne, u innych znacznie subtelniejsze. Doświadczenie z konkretną sztuką też ma znaczenie, ponieważ lochy często wykazują podobny schemat zachowania przy kolejnych porodach.
Jak zmienia się wymie przed oproszeniem?
Jednym z najłatwiejszych do zauważenia objawów jest rozwój gruczołu mlekowego. W ostatnich dniach ciąży wymie staje się pełniejsze, bardziej napięte i wyraźnie powiększone.
Na krótko przed porodem w sutkach może pojawić się siara. Jej obecność zwykle oznacza, że oproszenie jest blisko, choć dokładny odstęp czasu może się różnić. Nie należy jednak zbyt intensywnie uciskać sutków, ponieważ częste manipulowanie przy wymieniu może niepotrzebnie stresować lochę.
Warto obserwować, czy wymie rozwija się równomiernie i czy nie ma oznak bólu, silnego zaczerwienienia lub nietypowego obrzęku. Takie zmiany mogą wymagać konsultacji z lekarzem weterynarii.
Jak wygląda srom lochy przed porodem?
W ostatnim okresie ciąży srom zwykle staje się bardziej obrzęknięty, rozluźniony i zaczerwieniony. Tkanki przygotowują się do porodu, a zmiana może być widoczna już na kilka dni przed rozpoczęciem akcji porodowej.
Im bliżej porodu, tym bardziej miękkie i rozluźnione mogą być okolice krocza. U części loch pojawia się również przezroczysty lub lekko śluzowy wypływ.
Sam wygląd sromu nie pozwala jednak przewidzieć porodu z dokładnością do kilku godzin. Najlepiej interpretować go razem z zachowaniem, stanem wymienia i innymi oznakami.
Czy locha przed porodem staje się niespokojna?
Bardzo często tak. Zbliżający się poród wpływa na zachowanie zwierzęcia i może powodować wzrost niepokoju. Locha może częściej wstawać i kłaść się, zmieniać pozycję, rozglądać się po kojcu oraz reagować na bodźce inaczej niż zwykle.
Często obserwuje się też mniejszą chęć do odpoczynku w jednym miejscu. Zwierzę może kręcić się, ryć ryjem w ściółce albo przesuwać dostępny materiał.
Nie każda locha będzie bardzo pobudzona. Niektóre sztuki stają się przeciwnie, bardziej skupione na sobie i ograniczają kontakt z otoczeniem.
Budowanie gniazda to jeden z bardziej charakterystycznych sygnałów
Instynkt gniazdowania nasila się przed porodem. Locha może zacząć intensywnie przenosić słomę, układać ją, rozgarniać i formować legowisko.
Takie zachowanie często pojawia się na kilkanaście godzin przed oproszeniem, choć czas ten może się różnić. Jest to naturalny element przygotowania do porodu.
Jeśli system utrzymania na to pozwala, warto zapewnić losze odpowiedni materiał do rycia i układania. Ogranicza to frustrację i pozwala realizować naturalne zachowanie przedporodowe.
Czy apetyt spada przed oproszeniem?
U wielu loch tuż przed porodem apetyt wyraźnie się zmniejsza. Zwierzę może zjadać mniej paszy niż zwykle albo całkowicie odmawiać jedzenia.
Taki objaw, jeśli pojawia się razem z powiększonym wymieniem, niepokojem i gniazdowaniem, może świadczyć o bardzo bliskim porodzie. Sam spadek apetytu nie zawsze oznacza jednak oproszenie.
Brak pobierania paszy może być również objawem problemu zdrowotnego. Jeśli locha jest osowiała, ma gorączkę albo wygląda na chorą, nie należy zakładać, że jest to wyłącznie przygotowanie do porodu.
Czy przed porodem zmienia się zachowanie przy piciu?
Nie ma jednego schematu dla wszystkich loch. Część zwierząt może pić częściej, inne nie wykazują większych zmian.
Najważniejszy jest stały dostęp do świeżej wody. Niedobór wody przed porodem może pogarszać komfort zwierzęcia i utrudniać późniejszą laktację.
Po oproszeniu zapotrzebowanie na wodę rośnie, więc sprawne poidło powinno być sprawdzone jeszcze przed rozpoczęciem porodu.
Jakie objawy mogą pojawić się na kilka godzin przed porodem?
Na kilka godzin przed oproszeniem locha może stać się wyraźnie niespokojna i częściej zmieniać pozycję. Mogą pojawić się ruchy ogona, napinanie mięśni brzucha oraz coraz częstsze próby kładzenia się.
Często w tym czasie wymie jest już mocno rozwinięte, a sutki stają się wyraźniejsze. Może pojawić się siara i śluzowa wydzielina z dróg rodnych.
W miarę postępu przygotowania do porodu skurcze stają się coraz bardziej zauważalne. Zwierzę może również częściej oddawać mocz lub kał.
Jak rozpoznać, że poród już się zaczyna?
Rozpoczynająca się akcja porodowa daje zwykle bardziej jednoznaczne objawy niż wcześniejsze przygotowania. Pojawiają się regularne skurcze mięśni brzucha, parcie i wyraźna praca całego ciała.
Locha zazwyczaj kładzie się na boku, choć może wcześniej wielokrotnie zmieniać pozycję. Po rozpoczęciu właściwego porodu pierwsze prosię powinno pojawić się po nasileniu skurczów i parcia.
Kolejne prosięta rodzą się zwykle w odstępach kilkunastu do kilkudziesięciu minut. Przebieg może być jednak różny, a dłuższe przerwy powinny zwrócić uwagę osoby nadzorującej poród.
Ile trwa poród u lochy?
Całe oproszenie często trwa od około 2 do 5 godzin, ale czas może być krótszy albo dłuższy. Wiele zależy od liczby prosiąt, wieku lochy, jej kondycji oraz przebiegu wcześniejszych porodów.
Długotrwały poród zwiększa ryzyko problemów zarówno u lochy, jak i u prosiąt. Szczególną uwagę powinny zwrócić bardzo długie przerwy pomiędzy kolejnymi prosiętami, zwłaszcza jeśli locha nadal silnie prze i nie pojawia się następne prosię.
Jeżeli poród wyraźnie się zatrzymuje albo stan lochy budzi niepokój, potrzebna jest szybka konsultacja z lekarzem weterynarii.
Kiedy trzeba wezwać lekarza weterynarii?
Powodem do pilnej konsultacji jest silne parcie bez urodzenia prosięcia przez dłuższy czas, nagłe osłabienie lochy, nieprawidłowa wydzielina, intensywne krwawienie lub podejrzenie zaklinowania płodu.
Niepokój powinien wzbudzić też bardzo długi odstęp pomiędzy prosiętami, szczególnie gdy wiadomo, że poród jeszcze się nie zakończył. Każde gospodarstwo powinno mieć ustalone zasady reagowania na trudne porody.
Nie należy wykonywać ręcznych interwencji bez odpowiedniej wiedzy, higieny i przygotowania. Nieprawidłowe postępowanie może spowodować uszkodzenia dróg rodnych, zakażenia albo pogorszenie stanu lochy i prosiąt.
Jak przygotować kojec porodowy?
Kojec powinien być dokładnie oczyszczony, suchy i przygotowany odpowiednio wcześniej. Warunki higieniczne mają duże znaczenie dla zdrowia nowo narodzonych prosiąt.
Warto sprawdzić działanie poideł, karmideł oraz systemu ogrzewania strefy dla prosiąt. Młode świnie po urodzeniu bardzo szybko tracą ciepło, więc potrzebują cieplejszego miejsca niż locha.
Podłoże powinno ograniczać ryzyko poślizgnięcia i zapewniać możliwie bezpieczne warunki podczas porodu. W systemach wykorzystujących ściółkę materiał musi być czysty i suchy.
Dlaczego temperatura jest tak ważna po porodzie?
Locha i nowo narodzone prosięta mają zupełnie inne wymagania cieplne. Dorosła locha źle znosi zbyt wysoką temperaturę, podczas gdy noworodki są bardzo podatne na wychłodzenie.
Z tego powodu najlepiej tworzyć lokalną ciepłą strefę dla prosiąt zamiast nadmiernie ogrzewać cały kojec. Mogą być do tego wykorzystywane odpowiednie promienniki lub maty grzewcze, zależnie od systemu utrzymania.
Prosięta powinny mieć możliwość szybkiego osuszenia i ogrzania się po urodzeniu. Wychłodzenie ogranicza ich aktywność i utrudnia szybkie pobranie siary.
Dlaczego pierwsze pobranie siary ma tak duże znaczenie?
Prosięta rodzą się z bardzo ograniczonym zapasem energii i potrzebują szybko pobrać siarę. Dostarcza ona energii oraz przeciwciał, które mają ogromne znaczenie dla odporności młodych.
Najlepiej, aby prosięta zaczęły ssać możliwie szybko po urodzeniu. Osłabione sztuki mogą wymagać pomocy w dotarciu do sutka i ogrzaniu.
Przy dużych miotach warto zwracać uwagę, czy wszystkie prosięta mają możliwość skutecznego ssania. Najmniejsze młode mogą przegrywać konkurencję z silniejszym rodzeństwem.
Czy zachowanie lochy po porodzie też trzeba obserwować?
Tak. Samo zakończenie oproszenia nie oznacza końca kontroli. Trzeba obserwować apetyt, pragnienie, temperaturę ciała, stan wymienia i zachowanie wobec prosiąt.
Niepokojące są silna apatia, brak zainteresowania wodą i paszą, gorączka, bolesne lub mocno zaczerwienione wymie oraz nietypowa wydzielina z dróg rodnych. Takie objawy mogą świadczyć o problemach poporodowych.
Ważne jest również sprawdzanie, czy locha regularnie pozwala prosiętom ssać i czy młode są spokojne po karmieniu. Ciągłe piszczenie i niepokój miotu mogą wskazywać na problemy z dostępnością mleka albo temperaturą.
Jak przygotować się do terminu oproszenia?
Najlepiej rozpocząć intensywniejszą obserwację kilka dni przed przewidywanym terminem. Warto kontrolować wymie, srom, apetyt i zachowanie lochy rano, w ciągu dnia oraz wieczorem.
W gospodarstwie dobrze mieć przygotowany czysty sprzęt potrzebny do obsługi porodu oraz sprawne źródło ciepła dla prosiąt. Należy również wcześniej upewnić się, że można szybko skontaktować się z lekarzem weterynarii.
Najbardziej charakterystyczne oznaki zbliżającego się oproszenia to rozwój wymienia, pojawienie się siary, obrzęk sromu, gniazdowanie, niepokój oraz spadek apetytu. Pojedynczy sygnał nie pozwala dokładnie przewidzieć godziny porodu, ale kilka występujących jednocześnie zwykle oznacza, że locha wymaga już częstszej kontroli.
Źródło: www.mojarola.pl
