rynchosporizoa zbóż
fot. Krzysztof Przepióra

Rynchosporizoa zbóż, znana również pod nazwą plamistość obwódkowa liści, jest chorobą powodowaną przez patogeniczny grzyb – Rhynchosporium secalis.

Jęczmienie najbardziej podatne na Rynchosporizoę zbóż

Rynchosporizoa zbóż jest chorobą, która atakuje przede wszystkim zboża, choć może infekować niektóre gatunki traw. Najbardziej podatny na występowanie rynchosporiozy jest jęczmień jary i ozimy – w mniejszym stopniu pszenżyto i żyto.

Optymalne warunki do rozwoju rynchosporiozy zbóż pojawiają się, kiedy temperatura powietrza oscyluje w granicach 10-20 stopni Celsjusza, a wilgotność powietrza jest wysoka. Czas inkubacji rynchosporiozy zbóż wynosi 13 dni w temperaturze 15 stopni Celsjusza. Rynchosporioza zbóż podobnie jak pozostałe choroby grzybowe przenoszona jest wraz z zakażonym materiałem siewnym. Dodatkowym źródłem infekcji są także samosiewy zbóż czy pozostawione na polu resztki pożniwne.

Główne objawy choroby

Zmiany chorobowe obejmują głównie liście i pochwy liściowe. Oznaką infekcji patogenem są niebieskozielone owalne plamy o wielkości do 2 cm, które wraz z rozwojem chroby szybko bledną.

Dalsze objawy rynchosporiozy zbóż zależą od tego, jaki gatunek zbóż został zainfekowany Na jęczmieniu widoczne są owalne bądź wydłużone, białoszare plamy, które wyraźnie odznaczają się na roślinie. Często dookoła plam pojawia się chlorotyczna, ciemnobrązowa obwódka.

Objawy rynchosporiozy zbóż pojawiające się w uprawie pszenżyta nie są już tak widoczne. Zmiany chorobowe nie odznaczają się tak wyraźnie na zdrowej tkance, mają kolor jasnobrązowy i są kształtu soczewkowatego. Na życie obwódka jest prawie niezauważalna.

Rynchosporioza zbóż najsilniej infekuje dolne liście, chociaż kłos i liść flagowy również może zostać zaatakowany. Gdy porażona zostaje nasada liści, może dojść do przedwczesnego obumierania całych liści.

Zwalczanie rynchosporiozy zbóż

W celu zapobiegania, bądź ograniczenia występowania chorób grzybowych (w tym rynchosporiozy zbóż), zaleca się przyorywanie resztek pożniwnych, niszczenie samosiewów zbóż, stosowanie płodozmianu czy nieprowadzenie obok siebie uprawy jęczmienia ozimego i jarego. Nie bez znaczenia jest również dobór odmian o większej odporności na rynchosporiozę.

Gdy stosowanie wyżej wymienionych metod jest nieskuteczne należy zastosować oprysk fungicydowy – dopiero po przekroczeniu progu ekonomicznej szkodliwości. W fazie krzewienia (BBCH 21-29) i fazie strzelenia w źdźbło (BBCH 30-39) wynosi on 15-20% powierzchni liści z objawami choroby.

W zwalczaniu rynchosporiozy zbóż warto zastosować fungicydy, które mają w swoim składzie substancje czynne z grupy m.in. triazoli, imidazoli czy strobiluryn.

Źródło: www.mojarola.pl