pszenica ozima
fot. Krzysztof Przepióra

Aktualnie w nowoczesnym rolnictwie obserwuje się trend odchodzenia od tradycyjnej uprawy roli na rzecz uprawy bezorkowej. Ma ona bowiem do zaoferowania znaczne obniżenie zużycia paliwa i czasu pracy w uprawie roślin, wieloletnie korzyści związane z poprawą właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych gleby oraz ograniczenie jej erozji (wodnej i wietrznej).

Ponadto zainteresowaniu uprawą bezpłużną sprzyja idea rolnictwa zrównoważonego, opierająca się w dużym stopniu na zmniejszeniu intensywności uprawy roli w płodozmianie lub na całkowitym zaprzestaniu mechanicznego oddziaływania na glebę, przykryciu gleby resztkami roślinnymi po zbiorze plonu głównego, bądź poprzez uprawę międzyplonów.

Płodozmian jest bardzo ważnym czynnikiem sukcesu. Uprawa bezorkowa polecana jest szczególnie w płodozmianach uproszczonych, w których dominują zboża oraz na glebach zadbanych i zasobnych w wapń i materię organiczną. Sensownym rozpoczęciem stosowania nowej metody uprawowej jest uprawa w mulcz po roślinach liściastych – tj. rzepaku, ziemniakach, burakach cukrowych oraz gorczycy białej.

Trzeba jednak pamiętać, że nieodpowiednio stosowany system uprawy bezorkowej może prowadzić do wzrostu zagęszczenia gleby, co może być przyczyną utrudnionych wschodów oraz słabszego rozwoju systemu korzeniowego, a w konsekwencji obniżenia poziomu plonowania roślin uprawnych.

Zagęszczenie gleby w uprawie bezorkowej jest zjawiskiem podobnym do powstającej przy orce podeszwy płużnej. W związku z tym w uprawie bezpłużnej stosuje się zarówno uprawę płytką, jak i głęboką. Głębsza uprawa powinna mieć miejsce w przypadku roślin wrażliwych na nadmierne zagęszczenie gleby, czyli takich jak buraki cukrowe czy rośliny oleiste. Uprawa na większą głębokość powinna być też stosowana w przypadku gleb gliniastych. Podczas siewu zbóż zaleca się stosowanie uprawy płytszej.

Należy jednak podkreślić, że reakcja roślin na różne sposoby i systemy uprawy roli zależy jednak w dużym stopniu od warunków glebowych i przebiegu pogody, zwłaszcza ilości i rozkładu opadów w poszczególnych sezonach wegetacyjnych. Na ogół uprawa bezorkowa najlepiej sprawdza się w latach suchych.

W związku z tym, że w niektórych latach lepiej plonują rośliny w uprawie bezorkowej lub siewie bezpośrednim niż po orce, warto skupić się także na wyborze właściwej odmiany, dedykowanej dla klimatu danego regionu uprawowego.

Trzeba także pamiętać, że przejście z tradycyjnych form uprawy na uprawę uproszczoną jest procesem, który może przynieść satysfakcjonujące rezultaty dopiero po kilku latach jego stosowania.

Dodatkowo stosowanie uprawy bezorkowej może sprzyjać zwiększeniu zachwaszczenia pól, zakwaszeniu gleb oraz nasileniu występowania chorób podsuszkowych i szkodników, takich jak np. ślimaki.

Moja Rola